نرم افزارهای زمان بندی تولید

بهره­ گیری از تکنیک­ زمان­ بندی تولید (Production Scheduling) همواره یکی از مهم ­ترین دغدغه­ ها و ایضاً چالش ­های فراروی مهندسان صنایع در برنامه ­ریزی خطوط تولید بوده است. زمان­ بندی در خلاصه­ ترین تعریف به معنای کنترل فرآیند تولید با توجه به محدودیت­ های موجود (محدودیت ظرفیت ماشین آلات، محدودیت تعداد نیروی انسانی، محدودیت میزان متریال در دسترس و سایر محدودیت­ ها) و نیز برخی پارامترهای دیگر می­ باشد. تجربیات و بررسی­ های مهندسان تیم گمبا نشان می­ دهد مهم ­ترین مشکلات مراکز تولیدی در حوزه پیاده ­سازی تکنیک­ زمان­ بندی تولید و استفاده موثر از آن را می ­توان در قالب دو عبارت زیر خلاصه نمود: منطق و ابزار کنترلی.

 

منطق اشاره به وجود برنامه ­ریزی کوتاه­ مدت (هفتگی و روزانه) در کارخانه دارد. بعبارتی در اکثر واحدهای تولیدی سازوکاری جهت نظم بخشیدن به تولیدات وجود ندارد. این موضوع از آن روی اهمیت دارد که ابتدائاً می ­بایست بدانیم قرار است چه چیزی تولید کنیم و هر سفارش چه اولویتی در برنامه تولید دارد و آنگاه به سراغ زمان­ بندی و کنترل تولید برویم.

ابزار کنترلی نیز بیان­گر وجود نرم ­افزار جهت انجام زمان­ بندی و کنترل آن می­  باشد. بدون شک شما نیز با بنده همداستانید که هیچ روشِ صد در صد ذهنی و دستی جهت زمان­ بندی تولید وجود ندارد و از سویی هر چه تنوع محصولات و تعداد سفارشات افزایش می ­یابد ناتوانی و استیصال این دست روش­ ها بیش از پیش آشکار می­ شود.

از آن جایی که برای برنامه ­ریزی تولید و ایضاً زمان­ بندی تولید هیچ نسخه واحد و یکتایی وجود ندارد، پس نمی­ توان یک نرم ­افزار یا فایل از پیش آماده شده ­ای که بتواند تمامی نیازهای یک واحد تولیدی را جهت انجام زمان ­بندی تولید مرتفع سازد، معرفی نمود. بدون شک هر نرم ­افزار یا فایل آماده­ شده ­ای – هر چقدر هم که کامل و حرفه ای باشد – به هنگام پیاده ­سازی و حین اجرا با مشکلات زیادی مواجه خواهد شد و نیاز به اصلاح و به قولی کاستومایز شدن خواهد داشت.

در شرایط کنونی، پیشنهاد ما به عنوان بهترین و ارزان­ترین روشِ ممکن جهت تهیه نرم ­افزار زمان ­بندی تولید این است که مهندسان صنایع با تسلط عمیق بر مفاهیم زمان­بندی تولید و مهارت در کدنویسی VBA در اکسل اقدام به طراحی نرم ­افزار موردنیاز خود نمایند. البته از نرم­ افزارهای کنترل پروژه نظیر MSP و P6 نیز تا حدی می­توان جهت زمان­بندی تولید بهره گرفت. لکن نیاز به  مهارت بالا در استفاده از برخی امکانات نرم­ افزارهای مذکور و سایر محدودیت­ های موجود، طراحی نرم ­افزار اختصاصی هر واحد تولیدی را بیش از پیش توجیه می­ کند.

با این وجود در ادامه سه مورد از بهترین نرم ­افزارهای خارجی زمان­ بندی تولید به کوتاهی معرفی شده ­اند. مجدداً توصیه می­ شود از خرید هر گونه فایل یا نرم ­افزار از پیش آماده ­شده خودداری نمایید. مگر در صورتی که بتوانید با ایجاد تغییرات آن را با توجه به شرایط شرکت خود کاستومایز کنید.

۱ – Visual Planning

Visual Planning یک نرم ­افزار زمان­ بندی منابع می ­باشد. این نرم ­افزار با دریافت آنلاین داده­ های واقعی تولید (زمان شروع و پایان واقعی، تعداد تولید واقعی و …) و با توجه به ظرفیت موجود، زمان در دسترس و سایر پارامترها، فعالیت ­ها و  عملیات­ های تولیدی را زمان­بندی و در صورت نیاز RePlan می کند. هزینه استفاده از این نرم ­افزار ۵۵ دلار به ازای هر کاربر در ماه می ­باشد.

 

۲ –  MaxScheduler

این نرم ­افزار تحت وب به کاربران این امکان را می­ دهد تا فعالیت­ ها را به اپراتورها و یا ماشین ­آلات موجود تخصیص دهند. MaxScheduler قابلیت اتصال به نرم افزارهای حسابداری و هر نوع نرم ­افزار سازمانی دیگر را دارا می ­باشد. هزینه استفاده از این نرم ­افزار ۶۰ دلار در ماه می ­باشد.

 

۳ – JobPack

JobPack یک نرم ­افزار زمان­ بندی و مانیتورینگ ماشین­ آلات جهت کارخانجات با سیستم تولید Job-Shop می­باشد.

 

برای اطلاعات بیشتر در خصوص نرم­ افزارهای فوق و سایر نمونه ­ها به این لینک بنگرید.

پست های مرتبط :

و اما گِمبا …

از همان اوانِ مهندسی خوانی و تلاش برای مهندس شدن، یکی از بزرگ ترین آرزوهایم این بود که یک روز برای خودم یک تیم آموزش و مشاوره داشته باشم. آن روزها و حتی همین العآنش مشاوران برایم حکم قهرمان های صنعت را داشتند و دارند. این که می آیند و با علم و تجربه شان باری از دوش صنعت برمی دارند خیلی لذت بخش است. وقتی دوره آفلاین برنامه ریزی تولید کاربردی به عنوان اولین تجربه آموزشی ام با اقبال شرکت کنندگان مواجه شد فهمیدم این آرزو که حالا رنگ و بوی یک هدف را به خود گرفته خیلی هم دور از دسترس نیست. از این رو تصمیم گرفتم دوره دومم – مدیریت، کنترل و بهینه سازی موجودی – را تحتِ لوای یک نام و برند جدید منتشر کنم و آن نام بعد از تامل و مشورت فراوان گِمبا بود. گِمبا یک لغت ژاپنی است به معنای محل واقعی انجام کار و ایضاً نام تیم تازه متولد شده ای که قرار است به آرزوهایم رنگ واقعیت بزند.


لوگوی تیم آموزش و مشاوره گمبا



قبل تر علاقه اول و آخرم برنامه ریزی تولید بود اما مدتی است مدیریت و بهینه سازی موجودی، آن هم نوع قطعات یدکی اش، سخت ذهنم را به خود درگیر کرده و مجذوبم ساخته. برنامه ریزی تولید را دوست دارم اما مدیریت، کنترل و بهینه سازی موجودی را بیشتر. چرا؟ چون هم نوع چالش هایش با روحیاتم سازگارتر است و هم می توانم ریال ریال بهبودهای ناشی از علم و دانشم را ببینم و حس کنم. و چه لذتی بالاتر از این؟

گِمبا فعلاً آموزش های کاربردی مهندسی صنایع منتشر می کند اما خیلی زود، همین که از آب و گل در بیاوریم اش، پایش را به پروژه های صنعتی و مشاوره نیز باز خواهیم کرد.

پست های مرتبط :

پوستر دوره برنامه ریزی تولید

دوره برنامه ریزی تولید با مدرک معتبر از دانشگاه خوارزمی تهران

پست های مرتبط :

قطعات یدکی


شکل ۱ : مقایسه سهم انواع مختلف قطعات یدکی از شاخص های مهم کنترل موجودی

تفکیک و دسته بندی اصولی قطعات یدکی و موجودی ها، اولین گام برای استقرار یک سیستم کنترل موجودی قابل اطمینان است. نزدیک به ۸۰ درصد موجودی ها مربوط به اقلام کم مصرف می باشد. قیمت بالا، لید تایم طولانی، حیاتی بودن برای تداوم تولید و دشواری در پیش بینی مصرف، مهم ترین ویژگی های این گروه از اقلام به شمار می روند.

پست های مرتبط :

تکمیل دوره آفلاین برنامه ریزی تولید

با سلام
ویدئوها و مستندات دوره آفلاین برنامه ریزی تولید کاربردی تکمیل و برای پخش ارسال گردید😉. این دوره در سامانه نیما دانشگاه امیرکبیر بارگذاری و در دسترس خواهد بود.

اگر تمایل به تهیه این دوره دارید ذکر چند نکته از جانب بنده ضروری می نماید:

ابتدائاً این که استارتِ تهیه این دوره مقارن با روزها ی پر مسائل و پر مصائبِ کاری ام بود. با این حال انرژی بسیاری زیادی را صرف نمودم تا محصولِ اصلی ام نه صرفاً چند ساعت ویدئویِ آموزشی که مخاطبانِ در نهایت راضی باشد. امیدوارم خستگی هایِ فکری ناشی از کار کردن در صنعتِ نیمه جان و بیمار کشورم کیفیت ویدئوها و مطالب را تحت تاثیر قرار نداده باشد. از آن جا که به رضایت مشتری سخت پای بندم چنان چه از محتوای آموزش ها رضایت نداشتید حداکثر به فاصله یک هفته پس از تهیه دوره می توانید به آیدی @Mo_Zolfaqari شکایت برده و وجه پرداختی خود را بازپس گیرید.

در ثانی سعی شده است با چشم پوشی از سودِ شخصی ام و ارائه مبلغ ناچیز و منطقی ۱۰۰ هزار تومان، فرصت های بیشتری برای افرادی که به هر دلیلی توان پرداخت مبالغ بالاتر را ندارند فراهم آورم تا این افراد نیز بتوانند آموزش ها را تهیه کنند و مورداستفاده قرار دهند. با این وجود چنان چه کسی توان پرداخت این مبلغ را هم ندارد می تواند از طریق آیدی تلگرام @Mo_Zolfaqari با بنده در ارتباط باشد.

سومین نکته این که کپی رایت فراموش نشود. هر گونه انتشار مطالب بدون رضایت کتبی نویسنده جنبه حق الناس و قابلیت پیگیری دارد.

و آخرین نکته این که تُپُق ها و کج بیانی های احتمالی را بر من ببخشایید و آن را به حساب کم تجربگی ام در حوزه تدریس بزنید. و این که ذاتاً انسان سخنوری نیستم و البته سعی می کنم در آینده بهتر از قبل شوم.

اگر دوره را دیدید خواهش مندم اشتباهاتم را گوشزد کنید تا آن ها را اصلاح کنم. پیشنهادها و انتقاداتان را با جان و دل پذیرا خواهم بود.این یکی را مردانه – در روز مرد – قول می دهم.

تا یادم نرفته بگویم این دوره حتی اگر دانشی کاربردی به شما اضافه نکند مطمئناً ایده های جالبی را در ذهن تان به وجود خواهد آورد. از این رو آن را از دست ندهید (تبلیغات 😅).

در ضمن منتظر بازخوردهایتان هستم. اگر آن چه که می خواهم بشود، تهیه چند دوره آموزشی دیگر – نظیر دوره کنترل موجودی کاربردی، زمان سنجی کاربردی و … – را در برنامه ام قرار خواهم داد.

برای کسب اطلاعات بیشتر و ثبت نام با آیدی @mohandesesanaye در تماس باشید.

با ارادت – مجتبی ذوالفقاری

پست های مرتبط :

وظایف واحد برنامه ریزی تولید

مهم ترین و البته رایج ترین وظایف واحد برنامه ریزی تولید در یک کارخانه شامل موارد زیر می شود. ناگفته نماند این لیست می تواند برای هر کارخانه ای – با توجه به ساختار، ابعاد و برخی فاکتورهای دیگر – متفاوت باشد.

• تهیه برنامه تولید و ابلاغ آن به واحد تولید
• تهیه برنامه تامین مواد جهت سفارش گذاری مواد اولیه و اقلام تولید
• کنترل تولید
• اجرای برنامه های زمان سنجی
• ظرفیت سنجی خطوط و ماشین آلات و برنامه ریزی ظرفیت
• تهیه BOM محصولات
• تهیه مدارک و نمودارهای مربوطه هم چون OPC، FPC و …
• شناسایی گلوگاه های تولیدی و رفع آن ها
• زمانبندی دقیق تولید برای استفاده صحیح از ظرفیت ماشین آلات و نیروی کار
• بررسی و اصلاح جریان مواد در کارگاه
• پایش شاخص های کلیدی عملکرد تولید و تهیه گزارشات تحلیلی برای مدیریت
• نظارت و کنترل بر مجموعه انبارها
• پی ریزی یک سیستم کنترل موجودی و تعیین نقطه سفارش، موجودی اطمینان و حداقل/ حداکثر میزان موجودی
• نظارت بر ورود و خروج و گردش و تحویل کالا
• نظارت بر کدینگ،‌ چیدمان، جابجایی و نگهداری اقلام در انبار
• تهیه بانک های اطلاعاتی محصول، مواد و قطعات

در دوره ی آفلاین برنامه ریزی تولید در رابطه با موارد یاد شده به تفصیل سخن گفته ایم. اگر موردی از قلم افتاده است لطفاً در قسمت نظرات یادآور شوید.

پست های مرتبط :

واقعیت برنامه ریزی تولید در ایران

معدود کارخانه هایی را می توان یافت که واحد برنامه ریزی و کنترل تولید (PPC Department) را تمام و کمال پی ریخته باشند تا از قِبَل آن شاخص هایی همچون سودآوری، تحویل به موقع، ضایعات، تاخیرات و توقفات خط تولید را بهبود بخشند. اما از همین قلیل، هنوز هم عده ی کثیری نتوانسته اند از روتین هایی هم چون گزارش دهی و برنامه ریزی بر روی کاغذ پا فراتر بگذارند و در عمل کاری بکنند کارستان. خود به چشم خویشتن دیده ام که خیلی وقت ها واحد PPC از ساده ترین واقعیت ها و اتفاقاتی که زیر سقف کارخانه رخ می دهد بی خبر است. باورش سخت است اما گاهی وقت ها واحد برنامه ریزی و کنترل حتی نمی داند چه محصولی روی خط است (از این مجمل تو خود بخوان حدیث مفصل). دلیلش هم روشن است : هیچ سیستمی برای تهیه و انتقال اطلاعات Real Time و کنترل سطح کارگاه (SFC) وجود ندارد و تیم تولید حتی اگر مایل باشد – که اغلب نیست – نمی تواند اطلاعات را بی درنگ در اختیار واحد برنامه ریزی و کنترل تولید قرار دهد. نتیجه این از همه جا بی خبری می شود تهیه برنامه های ضعیف و تاخیراتی که از همان مرحله برنامه ریزی شروع می شوند و زنجیروار تمامی فعالیت ها و سفارش ها را تحت تاثیر قرار می دهند. این موضوع هم چنین بر محاسبه ظرفیت در دسترس واقعی نیز اثر می گذارد و برای فرآیندی که پیش نیاز مبرمش وجود اطلاعات دقیق – به ویژه اطلاعات ظرفیتی ماشین آلات – است این یعنی فاجعه. برنامه ریزی و کنترل مکمل یک دیگر هستند.  دو بال هستند برای پرواز PPC. پیداست هیچ پرنده ای را نمی توان یافت که با یک بال قدرت پرواز داشته باشد. در دنیای صنعت هم وضع همین است. بهترین پیش بینی ها و بهترین و دقیق ترین برنامه ها را هم که داشته باشی اگر کنترل تولید را چاشنی اش نکنی باز یک جای کار می لنگد و سخت در اشتباهی اگر کنترل تولید را در دریافت گزارش روزانه و تکمیل فرم توقفات تولید خلاصه کنی. کنترل تولید یک ساز و کار و یا به قول آن ور آبی ها یک مکانیسم است برای پایش کارخانه و نظارت آنلاین بر اجرای برنامه تولید. هر سفارش در ادبیات تولید حکم یک پروژه را دارد که می بایست در هر لحظه از زمان PPC بتواند درصد پیشرفت واقعی و برنامه ای آن را محاسبه و برای تاخیرات و عقب افتادگی هایش اقدامی درخور تعریف کند. انحراف ها باید تحلیل گردد و در صورت نیاز اقدامات اصلاحی مناسب به برنامه تزریق شود. تجربیات تولید هر برنامه می تواند درسی باشد برای بهبود برنامه های آتی.

این واقعیت ها نشان می دهد برنامه ریزی و کنترل تولید آن چنان که باید در صنایع کشور اصولی، فعال و پویا نیست. مدت هاست که از ماهیت و واقعیت علم برنامه ریزی و کنترل تولید به دور افتاده ایم و اغلب کار جدی ای انجام نمی دهیم و اگر کاری جدی ای در کار باشد نتیجه ای عایدمان نمی شود. بارها و بارها برای کاهش هزینه ها و کوتاه تر کردن Lead Time ها برنامه ریزی می کنیم اما وضع بهتر که هیچ بدتر از قبل هم می شود. اصلاً بگذارید خیالتان را راحت کنم تا وقتی کارخانه واحد برنامه ریزی تولیدش را کنترل بکند نه واحد برنامه ریزی کارخانه را، تا وقتی تیم تولید آن قدر قدرت دارد که برنامه را – حتی به اندازه یک واحد محصول – تغییر دهد وضع به همین منوال است و هیچ بهبودی حاصل نخواهد شد.


پست های مرتبط :

تشریح چالش های واحد برنامه ریزی تولید

مهم ترین چالش های پیشِ روی دپارتمان و فرآیند برنامه ریزی و کنترل تولید به شرح زیر است. در این پست به کوتاهی برخی را بررسی و تحلیل می کنیم:

۱ – تاخیر در تامین مواد اولیه و قطعات
۲ – تاخیرات تولید
۳ – داده های نادقیق و نادرست
۴ – چالش های مرتبط با واحد تولید
۵ – چالش های مرتبط با تامین کنندگان
۶ – دام کنترل کیفیت نهایی

۱ – تاخیر در تامین مواد اولیه و قطعات

مواد اولیه و قطعات همانند خون در رگ های یک کارخانه هستند. تا مواد و قطعات نباشد تولیدی هم وجود نخواهد داشت. مواد و قطعات می بایست به هنگام نیاز به مقدار کافی در دسترس باشند. عدم ارسال به موقع توسط تامین کننده، آسیب دیدن محموله حین انتقال، آسیب دیدن قسمتی از محموله حین بارگیری، ارسال ناکافی، عدم تایید مواد و قطعات ورودی توسط واحد QC و … عواملی هستند که باعث بروز تاخیر در تامین مواد و قطعات و نهایتا اثر منفی بر برنامه تولید و شاخص تحویل به موقع می شوند. برای مقابله با اثر نامطلوب این عوامل می توان اقدامات زیر را به کار گرفت:

۱ – تعیین دقیق سطوح SS و ROP، بازنگری و به روز آوری دوره ای آن

۲ – تعیین ROP داینامیک

۳ – دقت در تعیین LT ها و بروزآوری آن

۴ – شدن از قید وابستگی به یک تامین کننده و همکاری با چند تامین کننده در آنِ واحد

۵ – شناسایی و ارزیابی تامین کنندگان بالقوه برای مواقع اضطراری

۶ – اگر قطعه یا محصولی خارجی است نمونه های مشابه داخلی اش را شناسایی و بررسی کنید.

برنامه تولید و برنامه تامین مواد را به موقع تنظیم کنید و سفارش ها را هر چه زودتر برای تامین کننده بفرستید.

وضعیت سفارشات را به طور منظم از تامین کننده پیگیری کنید.

۲ – تاخیرات تولید

تاخیرات تولید ناشی از شرایط پیش بینی نشده ای هم چون موارد زیر هستند. کاهش تاخیرات تولید تنها با همکاری تمامی دپارتمان های عملیاتی – تولید و نت – امکان پذیر است.

۱ – اعتصابات و اعتراضات کارگری

۲ – خرابی ماشین آلات

۳ – کاهش کارایی عملیات های گلوگاهی و کلیدی

۴ – غیبت کارگران

۵ – توقف خط تولید به دلیل مشکللات کیفی

۳ – داده های نادقیق و نادرست

داده ها سنگ بنای فرآیند برنامه ریزی و کنترل تولید هستند. بدون وجود داده های دقیق و قابل اطمینان PPC اعتبارش را از دست می دهد. تا زمانی پیش بینی واقع بینانه فروش، زمان های استاندارد تولید قطعات، راندمان و ظرفیت ماشین آلات و BOM دقیق محصولات در دست نباشد چگونه می توان برنامه تولید نوشت و آن را اجرا نمود؟ اولین گام تهیه این اطلاعات و داده هاست. حتی اگر قبل از شما شخص دیگری این اطلاعات را گردآوری کرده باشد باز هم چشم بسته آن را نپذیرید. داده ها را آزمون و با شرایط واقعی مقایسه کنید. فارغ از خطاهای انسانی که ممکن است اندازه گیری ها را تحت الشعاع قرار دهد تغییر شرایط نیز می تواند صحت داده ها را با چالش های جدی مواجه کند. هیچ وقت نمی توان با داده های زمان سنجی شده یک سال قبل برای فردا تصمیم گرفت. چه بسا طی یک سال گذشته راندمان ماشین آلات افت کرده باشد و در عمل نتوان به اهداف موردنظر دست یافت. با ورود مواد جدید از تامین کنندگان جدید BOM محصولات نیز تحت تاثیر قرار می گیرد و وجود انحراف و عدم صحت در این زمینه می تواند برنامه تامین مواد و قطعات را با مشکل مواجه کند. پس داده ها را جدی بگیرید و آن ها را به صورت دوره ای بازنگری و اصلاح کنید.

ادامه دارد …

پست های مرتبط :

چالش های واحد برنامه ریزی تولید

در این باره به زودی و به تفصیل خواهم نوشت …

پست های مرتبط :

دورآفلاین برنامه ریزی تولید – تکمیلی

محتوای دوره تقریباً آماده است و فقط مانده ضبط آن. سعی کرده ام چیزی از قلم نیفتد، با این حال مطالب در این حوزه به قدری گسترده است که در هر صورت حق مطلب را آن چنان که باید نمی توان ادا کرد. به عنوان مثال در رابطه با چالش های موجود در حوزه برنامه ریزی تولید که الحق یکی از موضوعات بسیار مهم و مبتلا به است می توان ساعت ها نطق کرد اما دریغا که به دلیل ضیق وقت و محدودیت های موجود ناچاریم به گذری و نظری بر آن.

یک موضوع جدید هم به محتوای دوره اضافه شده است. اگر همه چیز خوب پیش برود در باب کاربرد نرم افزار MSP در زمانبندی تولید نیز خواهم گفت و دستورالعملی جمع و جور برایش ارائه خواهم داد.

دغدغه ام همه این است که این دوره فراتر از آموزش چند تکنیک مهندسی صنایع، بینش دهنده باشد و باشد که راهی بگشاید فراروی مخاطبانش: دوست دارم همان اتفاقی که دو سال قبل برای خودم افتاد در این دوره برای تک تک مخاطبان نیز بیفتد.

پست های مرتبط :