در اهمیت شاخص تحویل به موقع (۱)

اگر از یک مدیر ژاپنی بپرسید مشتری در فرهنگ کاری شما چه حکمی دارد؟ خواهد گفت حکم خدا را ! چرا که اگر مشتری نباشد فروشی در کار نیست و وقتی فروشی در کار نباشد درآمدی عاید نخواهد شد و وقتی درآمدی عاید نشود کار کردن (تولید) عاقلانه نخواهد بود. مگر نه این که از قِبَل همین مشتری است که چرخ صنعت و زندگی خیل کثیری از آحاد جامعه چرخیدن می گیرد؟

حتماً این مطلب که یک مشتری راضی ۵ مشتری جدید به ارمغان می آورد و در عوض یک مشتری ناراضی ۱۵ نفر دیگر را به سیستم بدبین می کند و هر کدام از این ۱۵ نفر ۱۵ نفر دیگر را و این بدبینی به قاعده تکثیر سلولی در سطح جامعه شیوع پیدا می کند را بارها خوانده و شنیده اید. حتی اگر این اعداد خیلی دقیق و صحیح هم نباشند باز هم نارضایتی یک نفر اثر منفی قابل توجهی را در پی خواهد داشت و این همان چیزی است که تولیدکنندگان برتر دنیا و نیز تولیدکنندگانی که پیه ی تغییر به تن خود مالیده و پای در طریق تغییر نهاده اند، سخت از آن بیم دارند و همواره سعی در کاهشش. متاسفانه رضایت مشتری در صنعت ایران از آن گمشده راه هایی است که هر چه بیشترش می جوییم کمترش می یابیم و همان که می یابیم در حد خدمات پس از فروشی خلاصه می شود که همه مان می دانیم تا چه حد واقعیت دارد.

معیارهای زیادی برای سنجش میزان رضایت مندی مشتریان وجود دارد و البته راه های بسیاری برای بهبود واقعی آن. تحویل به موقع محصولات و خدمات با کیفیت یکی از مهم ترین عواملی است که مستقیماً بر بهبود رضایت مشتری تاثیر می گذارد: داستان از این قرار است که مشتری محصولی را سفارش می دهد و بسی مشتاق است هر چه زودتر – نهایتاً در موعد توافق شده – آن را تحویل بگیرد. نه این که امسال برای دریافت یک خودروی بی کیفیت ثبت نام کند و پیش پیش پولش را بپردازد و تازه اگر بخت یار باشد و جیب آقایان اجازه بدهد یک سال بعد با کلی فیس و افاده از جانب گل های سرسبد صنعت خودروی کشور آن را تحویل بگیرد. با من اگر بود با ایران خودرو و سایپا و الباقی یارانشان همان کاری را می کردم که دولت کره جنوبی با کیاموتورز و هیوندای و دیگر خودروسازهایش کرد :

در سال ۲۰۱۵ دولت کره جنوبی یکی از بالاترین استانداردهای محیط زیستی را صاف گذاشت جلوی میز مدیران خودروساز آن کشور و گفت اگر تا سال ۲۰۱۷ نتوانید مطابق این معیار خودرو تولید کنید، بهتر این است که اصلاً خودرو تولید نکنید (مهندسی سیستم های سلامت).

 

بگذریم! و فعلاً بدانیم شاخص تحویل به موقع یکی از KPI های مهمی است که پایش و بهبود مستمر آن بر عهده ی واحد برنامه ریزی  تولید و در پیشانه ی آن مهندسان صنایع است. تحویل به موقع یا OTD را رهیافت هایی است چند برای بهبود که به مرور شرحشان را بازخواهیم گفت. سعی می شود این رهیافت ها تا حد امکان کاربردی، عملیاتی و آزموده شده باشند. برای شروع یک موردش را با هم مرور و بررسی می کنیم :

 

۱ – برنامه ریزی برای کاهش توقفات تولید

توقفات تولید دو قسم است : توقفات برنامه ریزی شده و توقفات برنامه ریزی نشده.

تکلیف مورد اول که روشن است. خط تولید یا قسمتی از آن طبق یک برنامه زمان بندی از پیش نوشته شده دست از کار می کشد. علتش هم عمدتاً سرویس ها و تعمیرات دوره ای است. البته بهتر است تا جایی که ممکن است این اقدامات خارج از ساعات تولید انجام شود. مثلاً روزهای تعطیل، آخر هفته و یا شیفت های فوق العاده ی پس از ساعات کاری روزانه به این امور اختصاص داده شوند. زمان های آماده سازی و راه اندازی ماشین آلات و یا زمان تبدیل خط برای تولید محصولات دیگر – که در برخی موارد ممکن است از چند ساعت تا چند روز به طول بینجامد – نیز از این نوع هستند. کاهش زمان های راه اندازی، تکنیک خاص خودش را دارد و آن SMED یا تعویض تک دقیقه ای قالب است که باز هم ژاپنی ها ابداعش کردند و اول بار در کارخانه های تویوتا به کار گرفته شد.

متاسفانه توقفات برنامه ریزی شده در نگاه بسیاری از مدیران و مهندسان، تبدیل به یک موضوع پذیرفته شده و یک جزء لاینفک کار شده است و هیچ تلاشی برای کاستن از زمان های پرت و افزودن به زمان تولید صورت نمی گیرد.

 نوع دوم اما وقتی اتفاق می افتد که در دفتر کار خود نشسته اید و با خیال راحت چای تان را می نوشید که ناگهان اپراتوری دوان دوان سر می رسد و می گوید جناب مهندس فلان ماشین یک هو از کار افتاد و شما می مانی و حل این مشکل و نهایتاً یک لیوان چای یخ کرده در پایان ساعت کاری! و چه می دانی که روز دیگر باز هم حین نوشیدن چای این اتفاق تکرار نخواهد شد؟! این توقفات تا حدودی خارج از کنترل ماست. جمله ای که شاید قدری منطقی به نظر برسد اما تاریخ مصرفش تمام شده است. اِن شاء الله همه مان می دانیم که با گردآوری داده های مربوط به توقفات و تجزیه و تحلیل آن ها می توان علل ریشه ای را شناسایی و با طرح ریزی اقدامات اصلاحی موثر و مناسب از وقوع مجدد توقفات با همان علل قبلی پیشگیری کرد. در این زمینه ابزارهای کارایی داریم. نت پیش بینانه و پیشگیرانه ابزارهای قدرت مندی اند که هم می توانند از بروز خرابی ها پیشگیری کنند و هم وقوعشان را قبل از واقعه پیش بینی. نت پیش گیرانه یعنی با انجام سرویس های دوره ای توقفات را قبل از وقوع در نطفه خفه کنیم. نت پیش بینانه هم خرابی را قبل از وقوع، شناسایی می کند. مثلاً اپراتورهای حرفه ای که مدت زیادی با یک ماشین کار کرده اند از روی نشانه های متعددی – مثلا تغییر صدای آن حین کار – می توانند نیاز به تعمیر قبل از توقف را پیش بینی کنند. هم چنین با تحلیل داده های مربوط به توقفات، می توان روند خرابی ها  را کشف و زمان احتمالی خرابی بعدی را پیش بینی کرد.

 

ادامه دارد …

پست های مرتبط :

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *