نظام آراستگی راهی برای پیشگیری از اتلاف ها

برخلاف آن چه که اغلب می پندارند ۵S تنها ابزاری برای پاکیزگی و آراستگی محیط کار نیست بلکه روشی است نظام مند برای شناسایی، حذف و نهایتاً پیشگیری از اتلاف ها.

اولین قدم در اجرای ۵S جدا کردن اقلام غیرضروری از اقلام ضروری است. در این مرحله اقلام غیرضروری تعیین تکلیف شده و از محیط کار دور می شوند، خرابی ها، نشتی ها و مواردی از این قبیل نیز شناسایی و تعمیر می گردند.

در دومین مرحله باید در خصوص جانمایی اقلام باقی مانده تصمیم گیری و بر حسب اولویت، برای هریک جایی تعیین کرد. با مشخص شدن محل هر چیز، حجم زیادی از جستجوها و جابجایی های افراد برای پیدا کردن اقلام حذف می شود و این یعنی حذف مودای حرکات (افراد). نظم و ترتیب هم چنین باعث می شود دیگر نیازی به بازشماری چندین و چندباره اقلام نباشد. یکی دیگر از نکات مهم، تعیین نحوه نگهداری اقلام است. به عنوان مثال برای نگهداری اقلام سنگین دستورالعمل ها و استانداردهای خاصی تعریف می شود که این اقدامات علاوه بر افزایش ضریب ایمنی، احتمال آسیب دیدن اقلام را کاهش می دهد و از این رهگذر از مودای ضایعات می کاهد. Seiton هم چنین تاکید می کند برای هر یک از اقلام و قطعات موردنیاز یک “مقدار در دسترس” مشخص شود. وقتی به این توصیه از دومین گام ۵S عمل کنید خواهید دید دیگر هیچ ضرورتی برای نگهداری موجودی از تمامی اقلام وجود ندارد. مگر اقلامی که تهیه یا سفارش مجدد آن زمان زیادی را طلب می کند آن هم نه به مقداری که هم اکنون ذخیره دارید بلکه به اندازه ای که نه دچار کمبود شوید و نه بیشبود. این اقدام در واقع همان مبارزه با اتلاف یا مودای موجودی است.

سومین مرحله ۵S سپیدی و پاکیزگی نام دارد و نوعی بازبینی و کنترل است که طی آن اتلاف های بیشتری آشکار می شوند. اهمیت مراحل کلیدی و حیاتی چهارم و پنجم نیز به جهت استانداردسازی، پایش و عادت سازی فعالیت ها می باشد.